Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler, merkez bankalarının faiz kararları ve şirket bilançoları nedeniyle dalgalı bir seyir izledi. ABD, Avrupa ve Asya borsaları karışık bir tablo çizerken, yurt içinde BIST 100 endeksi geriledi.
Geçen hafta küresel piyasalar, Orta Doğu’dan gelen çelişkili haber akışları, teknoloji hisselerindeki dalgalanmalar, şirket bilançoları ve büyük merkez bankalarının faiz kararları nedeniyle karmaşık bir seyir izledi.
Hafta başında İran’ın Umman ile Hürmüz Boğazı’na ilişkin görüşmelere dair açıklamaları, Orta Doğu’daki gerilimin hafifleyebileceği umudunu doğurdu. Ancak İran’ın Ürdün güçlerine yönelik saldırısı ve ABD Başkanı Donald Trump’ın sert yanıt tehdidi, bölgedeki belirsizlikleri yeniden artırdı. Bu durum, jeopolitik riskleri yükselterek piyasalardaki dalgalanmalarda etkili oldu.
ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Karar, 3’e karşı 9 oyla alındı. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan faizlerin 25 baz puan artırılması yönünde oy kullandı. Fed Başkanı Kevin Warsh, basın toplantısında fiyat istikrarına bağlılıklarını vurgulayarak enflasyon hedefinde bir yumuşama olmadığını belirtti.
Ancak Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları, bankanın para politikasına ilişkin belirsizlikleri artırdı. Bazı üyelerin faizlerin sabit tutulması, bazılarının ise faiz artırımı yönündeki görüşleri, yatırımcılar arasında enflasyonla mücadele stratejileri konusunda kafa karışıklığına yol açtı. Bu durum, gelecekteki politika hamlelerinin zamanlaması hakkında soru işaretleri yarattı.
Fed Başkanı Warsh’un enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını yinelemesine rağmen somut bir yol haritası sunmaması, yatırımcıların bankanın izleyeceği adımlar konusunda net bir bilgiye sahip olamamasına neden oldu. Bankanın faiz artırımına gitmemesi nedeniyle enflasyonla mücadelede geride kaldığı yorumları da dile getirildi.
Bu gelişmelerin ardından, enflasyon ve ekonomik büyüme beklentilerine göre hareket eden uzun vadeli tahvil getirilerinde belirgin bir yükseliş gözlendi. ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,28’e, 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,72’ye çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 1,7 azalışla 99,7 seviyesine geriledi.
ABD’de açıklanan makroekonomik veriler de piyasaların odağındaydı. ABD ekonomisi ikinci çeyrekte beklentilerin altında yüzde 1,5 büyüdü. Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı. Bu veriler, Fed’in faizleri daha uzun süre sabit tutabilmesi için alan sağlayabileceği iyimserliğini artırırken, olası ikinci faiz artırım beklentilerini zayıflattı.
Haftayı altının onsu yüzde 0,2 düşüşle 4.046 dolardan, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 4,1 azalışla 87,9 dolardan tamamladı. Gelecek hafta ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.
New York borsası, şirketlerin açıkladığı bilançoların genel olarak iyi gelmesi ve teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle haftayı pozitif tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 1,04, S&P 500 endeksi yüzde 1,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,59 artış kaydetti. Şirketlerin yapay zeka alanındaki yatırımlarının karlılığa dönüşeceği beklentisi piyasalara destek oldu.
Avrupa borsaları da bilanço sezonuna ilişkin iyimserlikle pozitif bir seyir izledi. İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,75’te sabit tuttu. BoE Başkanı Andrew Bailey, enflasyonun beklenenden hızlı gerilediğini ancak Orta Doğu’daki savaşın enerji fiyatları üzerindeki etkisinin sürdüğünü belirtti.
Avro Bölgesi’nde ikinci çeyrek GSYH, beklentilerin üzerinde yüzde 0,4 artarken, yıllık büyüme yüzde 1 olarak gerçekleşti. Temmuza ilişkin TÜFE ise yıllık yüzde 2,9 arttı. Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,23, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,11 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,64 değer kazandı.
Asya borsaları ise teknoloji hisselerindeki sert dalgalanmalar nedeniyle karışık bir seyir izledi. SK Hynix’in bilançosunun beklentileri karşılayamaması yapay zeka talebinde yavaşlama endişelerini artırdı. Japon teknoloji şirketlerinin hisselerinde düşüşler görülürken, Samsung’un hisseleri beklentilerin üzerinde gelen bilançoyla yükseldi.
Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 1’de sabit tuttu. Japon yeni dolar karşısında değer kazanırken, dolar/yen paritesi haftayı yüzde 3,7 azalışla 157,6 seviyesinden tamamladı. Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,42, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,39 değer kaybederken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,47, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,69 arttı.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,48 azalarak 13.458,10 puana geriledi. Dolar/TL, haftayı yüzde 0,4 artışla 47,5280’den tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde enflasyon ve dış ticaret dengesi verileri takip edilecek. Ekonomistler, temmuz ayı için TÜFE’nin yüzde 1,82 artacağını ve yıllık enflasyonun yüzde 31,80’e gerileyeceğini tahmin ediyor.
