Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Nüfus Politikaları Kurulu toplantısında kadınların iş gücüne katılımını 2028’e kadar %40’ın üzerine çıkarma hedefini açıkladı. Toplantıda demografik sorunlar ve çözüm önerileri ele alındı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Nüfus Politikaları Kurulu toplantısında yaptığı açıklamada, kadınların iş gücüne katılımını 2028 yılına kadar yüzde 40’ın üzerine çıkarma hedeflediklerini belirtti. Toplantı, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirildi.
Toplantıya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar ve ilgili bakan yardımcıları ile kurum temsilcileri katıldı. Toplantının ana gündem maddesi, ‘Nüfus Politikaları Bağlamında Erişilebilir Çocuk Bakım Hizmetleri ve İş-Aile Yaşam Dengesi’ oldu.
Yılmaz, konuşmasında pek çok ülkenin karşı karşıya olduğu nüfusun kendini yenileyememesi sorununun küresel bir boyut kazandığını vurguladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2026 yılı itibarıyla 86 milyon 92 bine ulaşan ülke nüfusunun yıllık artış hızının binde 5 seviyesinde gerçekleştiğini bildirdi. Toplam doğurganlık hızının ise 2025’te 1,42 çocuğa gerileyerek Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine indiğini ifade etti.
Doğurganlık hızının 1,50’nin altında kaldığı il sayısının 2017’de 4 iken 2025’te 59’a çıktığını belirten Yılmaz, bu düşüş eğiliminin devam etmesi halinde çocuk nüfus oranının 2100 yılında yüzde 9,9’a kadar gerileyeceği öngörüsünü paylaştı. Ortanca yaşın 34,9’a yükseldiği, yaşlı nüfus oranının ise yüzde 10’un üzerinde olduğu il sayısının 62’ye ulaştığı bilgisini verdi.
Yılmaz, bu eğilimin yönünü değiştirmek için doğru politika araçlarının birlikte kullanılmasının önemine değindi. Ekonomik desteklerin tek başına yeterli olmadığını, aile kurma ve çocuk sahibi olma kararının ekonomi, konut, çalışma hayatı, eğitim, sağlık ve kültürel iklim gibi pek çok etkenin belirlediği bir karar olduğunu söyledi. Bu doğrultuda, 2026-2035 döneminin ‘Aile ve Nüfus On Yılı’ ilan edilmesiyle uzun vadeli ve bütüncül bir dönemin çerçevesinin çizildiğini belirtti.
Nüfus Eylem Planı kapsamında analık izninin doğum öncesi 8, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarıldığını, çoğul gebeliklerde bu sürenin 26 haftaya yükseltildiğini hatırlattı. Babalara verilen mazeret izninin ise tüm sektörlerde 10 güne çıkarıldığını kaydetti. Doğum veya evlat edinme sonrasında anne ve babalara, çocuk ilköğretime başlayana kadar haftalık 20 saat yarım zamanlı çalışma imkanı getirildiğini sözlerine ekledi.
Aile ve Gençlik Fonu kapsamında 18-25 yaş aralığındaki gençlere 250 bin lira, 26-29 yaş aralığındaki gençlere 200 bin lira faizsiz kredi desteği sunulduğunu anımsatan Yılmaz, kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılması için aranan asgari çocuk sayısının 50’den 30’a indirildiğini ve 7 gün 24 saat hizmet verebilecek bakımevlerinin önünün açıldığını ifade etti.
150 bağımsız bölümün üzerindeki konut projelerinde 0-66 aylık çocuklar için gündüz bakımevi alanı ayrılmasını zorunlu hale getirdiklerini hatırlatan Yılmaz, ülkemizde 10 yaş altı çocuğu bulunan hanelerin yüzde 83,6’sının hane dışından bakım hizmeti almadığına dikkat çekti. Erişilebilir çocuk bakımını yaygınlaştırmanın önümüzdeki dönemin önemli çalışma alanlarından ve temel önceliklerinden biri olacağını vurguladı.
2025-2028 Ulusal İstihdam Stratejisi doğrultusunda 2028 yılı için kadınların iş gücüne katılımını yüzde 40’ın üzerine yükseltmeyi hedeflediklerini belirten Yılmaz, bu hedefin sürdürülebilir koşulların oluşturulmasıyla destekleneceğini söyledi. Çocukların sağlıklı ve güvenli bir ortamda yetişmesi için atılan adımların dijital mecraları da kapsayacak şekilde sürdürüldüğünü aktardı.
Yılmaz, küresel ölçekte medya ve sosyal medya üzerinden doğurganlığı azaltmaya ve cinsiyetsizleştirmeye yönelik kampanyalar yürütüldüğünü belirterek, Türkiye’nin kendi medeniyet değerleri doğrultusunda çocuğu bereket, aileyi huzur ve güven kaynağı olarak gördüğünü ifade etti. Bu anlayışı aşındırmaya çalışan bir dilin aile ve nüfus politikalarına yön vermesine izin verilmeyeceğini söyledi. Mayıs ayının son haftasının Milli Aile Haftası olarak ilan edildiğini hatırlattı.
Türk Devletleri Teşkilatı, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde aile ve nüfus gündeminin uluslararası platformlara taşındığını belirtti. 26-27 Ekim’de İstanbul’da düzenlenecek Uluslararası Aile ve Nüfus Konferansı ile bu birikimin uluslararası akademik zemine taşınacağını sözlerine ekledi.
