ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında Hürmüz Boğazı’nın kapanması, küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmının gerçekleştiği bu bölgedeki üretim ve ihracatı olumsuz etkiledi. Saldırılar sonucunda kaybedilen milyonlarca varil petrol arzı, jeopolitik endişelerle birleşerek petrol piyasasında büyük dalgalanmalara neden oldu. ABD ve İran arasındaki çatışmada 15 hafta geride kalırken, Washington ile Tahran arasında pazar günü…
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında Hürmüz Boğazı’nın kapanması, küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmının gerçekleştiği bu bölgedeki üretim ve ihracatı olumsuz etkiledi. Saldırılar sonucunda kaybedilen milyonlarca varil petrol arzı, jeopolitik endişelerle birleşerek petrol piyasasında büyük dalgalanmalara neden oldu. ABD ve İran arasındaki çatışmada 15 hafta geride kalırken, Washington ile Tahran arasında pazar günü Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri yeniden başlatmayı amaçlayan bir mutabakat sağlandı. Bu anlaşma duyurulduğunda petrol fiyatlarında sert bir düşüş yaşandı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı yaklaşık %5,6 azalarak 82,40 dolara, WTI petrolün vadeli varil fiyatı ise %6,1 düşüşle 79,70 dolara geriledi. Bu, petrol fiyatlarının mart başından bu yana en düşük seviyelerine gerilemesine neden oldu.
ABD ve İran arasındaki geçici ateşkes kararına rağmen müzakerelerin tıkanması sonucunda Brent petrolün varil fiyatı Nisan ayında 126,41 dolara kadar yükselmişti. Ancak sağlanan anlaşma, sadece çatışmanın sona ermesi değil, Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların ne zaman normale dönebileceği, arz kayıplarının telafi süreci ve bölgedeki üretimin toparlanıp toparlanamayacağı gibi konularda beklentileri de beraberinde getirdi.
Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durması, küresel petrol piyasasında ciddi bir arz krizine yol açtı. Körfez bölgesindeki başlıca petrol üreticilerinin üretiminde belirgin düşüşler yaşandı. OPEC’in raporuna göre, İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, BAE ve Bahreyn’in günlük ham petrol üretimi Şubat ayında 23,7 milyon varilken, Mayıs ayında 13,5 milyon varile kadar geriledi. Bu durum, günlük 10,3 milyon varil gibi büyük bir üretim kaybına işaret etti.
Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak açılması durumunda toparlanma süreci zaman alacak. Bu süreçte tankerlerin yeniden konumlandırılması ve üretimdeki toparlanma adımları önem taşıyor. Ancak bölgedeki çatışmalar ve petrol altyapısına yönelik tehditler süreci etkileyebilir.
Anlaşmanın geçerli olması ve Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların normale dönmesi durumunda, jeopolitik risk priminin fiyatlardan kademeli olarak çıkması bekleniyor. Ancak uzmanlar, tam anlamıyla normalleşmenin sağlanabilmesi için güvenlik risklerinin ortadan kalkması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, üretim ve ticaret altyapısındaki hasarın onarılması da sürecin hızını etkileyebilir.
Petrol piyasasındaki uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın sorunsuz şekilde açılması beklentisini fiyatladıklarını belirtiyor. Ancak bu sürecin zaman alabileceği ve tam anlamıyla normale dönüşün birkaç hafta veya hatta aylar sürebileceği ifade ediliyor. Kısacası, petrol fiyatları ve küresel arz dengeleri, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve bölgedeki üretimdeki toparlanma sürecine bağlı olarak şekillenecek.
