Küresel piyasalar, Fed’in faiz artırmaması ve diplomasi umutlarıyla haftaya pozitif başladı. ABD-Çin görüşmeleri ve petrol fiyatlarındaki düşüş risk iştahını artırdı.
Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırmaması ve Fed Başkanı Kevin Warsh’un şahin mesajlarının ardından azalan risk iştahının, yeni haftada diplomasiye yönelik umutlarla güçlenmesiyle haftaya pozitif başladı. Orta Doğu’daki bölgesel gerilimler ve Rusya-Ukrayna arasındaki çatışmalar enerji arzına yönelik endişeleri canlı tutarken, akaryakıt fiyatlarındaki artış ekonomilerin büyüme ve enflasyon beklentilerini olumsuz etkilemeye devam ediyor.
ABD’de enerji maliyetlerindeki yükseliş, Fed’e yönelik şahin beklentileri desteklerken, para piyasalarındaki fiyatlamalar Fed’in yıl sonuna kadar ek bir faiz artışı yapabileceği öngörüsünü güçlendiriyor. Bu hafta açıklanacak Fed yetkililerinin sözle yönlendirmeleri de yakından takip edilecek.
Bu gelişmelerin paralelinde, ABD’de düzenlenecek BM Zirvesi’ne odaklanıldı. Zirvede, ABD ile Çin başta olmak üzere liderler düzeyinde üst düzey toplantılar gerçekleştirilecek. Bu görüşmelerden olumlu sonuçlar alınması ve jeopolitik risklerin azalmasıyla enerji arzının artabileceği beklentisi, petrol fiyatlarının haftaya düşüşle başlamasına neden oldu.
Petrol fiyatlarındaki gevşeme enflasyon endişelerini bir miktar hafifletirken, riskli varlıklara yönelim arttı. Analistler, petrol arzına ilişkin sorunların hafiflemesinin ekonomilerin ve merkez bankalarının yol haritalarının daha belirgin hale gelmesine katkı sağlayabileceğini ve piyasalardaki belirsizlik algısını kısmen azaltabileceğini belirtti.
ABD ve Çin ekonomi heyetleri, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD’ye yapması beklenen ziyaret öncesinde New York’ta bir araya gelerek ekonomik ve ticari konuları görüştü. Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlığındaki ABD heyeti ile Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlığındaki Çin heyetinin görüşmesinde, ABD’nin yapay zeka ve ticaret konularında başarılı bir görüşme gerçekleştirdiği belirtildi. Taraflar, ABD’nin iki ülke arasında bir bildirim mekanizması oluşturulması önerisiyle yeniden bir araya gelme konusunda mutabık kaldı.
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, İran’ın müzakere masasına dönmesi için kapının açık olduğunu ifade etti. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya yatay bir seyirle yüzde 5 seviyesinde başlarken, dolar endeksi geçen haftaki 100 seviyesini korudu. Yüksek tahvil faizleri ve güçlü doların alternatif maliyeti artırdığı altının onsu yüzde 0,5 düşüşle 4.355 dolardan, Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,1 azalışla 101,7 dolardan işlem gördü.
Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,3 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,18 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başladı.
Avrupa borsaları cuma günü negatif bir seyir izlerken, başta BM Genel Kurulu’ndaki gelişmeler, enerji fiyatları ve Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri takip edilecek. Orta Doğu’daki gerilim ve enerji tedarikine ilişkin endişeler Avrupa’da yatırımcıların temkinli kalmasına yol açarken, Rusya-Ukrayna çatışmalarının yeniden şiddetlenmesi jeopolitik riskleri artırdı.
Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna’da askeri lojistik merkezi, depo ve gemi vurduğunu bildirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise ABD Başkanı Donald Trump ile savaşın sona erdirilmesi yönündeki çalışmaları ele aldıklarını ve New York’ta yapılması planlanan görüşmenin pek çok şeyi değiştirebileceğini belirtti. Artan enerji maliyetleri Avrupa ekonomileri için zorlu bir süreç riskini sürdürürken, ülke tahvil faizlerindeki yükseliş göze çarpıyor. Almanya, İngiltere ve Fransa’da 10 yıllık tahvil faizlerinde yukarı yönlü hareket gözlendi.
Cuma günü Avrupa endekslerinde düşüşler yaşanırken, endeks vadeli kontratlar haftaya alıcılı başladı. Asya borsalarında ise ABD-Çin arasındaki görüşmelere dair olumlu sinyaller bölge piyasalarında risk iştahını artırdı. Çin liderinin ABD ziyareti ve petrol fiyatlarındaki düşüşün etkili olduğu piyasalarda, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 yükseldi. Japonya’da piyasalar tatil nedeniyle kapalıydı.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 1,67 değer kaybederek 13.284,42 puandan tamamladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu’na katılmak ve temaslarda bulunmak üzere New York’a geldi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından fon tasfiye usul ve esaslarında yapılan değişiklikle, tasfiye süresi 3 aydan 6 aya çıkarıldı. Dolar/TL, bankalararası piyasada açılışta 48,8010’dan işlem gördü. Analistler, yurt içinde kapasite kullanım oranı, reel kesim güven endeksi ve Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerinin takip edileceğini belirtti.
